Vijf praktische aandachtspunten
Effectieve teams werken hard om een goed team te worden en te blijven. Deze teams kenmerken zich doordat iedereen wordt gewaardeerd en gerespecteerd, allen een inbreng hebben in de groepsbesluiten en ieder teamlid de veiligheid voelt om te zeggen wat ze vinden dat gezegd moet worden. Juist de beste teams werken constant om deze kwaliteiten verder te verbeteren, vooral als er nieuwe mensen bijkomen, de teamsamenstelling diverser wordt, mensen vertrekken, de uitdagingen groter worden en de deadlines elkaar sneller opvolgen.
In mijn werk zie ik de volgende vijf zaken als de belangrijkste aandachtspunten voor teams.
- Kennen we elkaar goed genoeg? Vooral als het even lastig is?
Hoe ga jij met druk en stress om, op je werk of privé? En hoe reageer je op andere teamleden als het even lastig is? Welk effect hebben onzekerheid of onduidelijkheid op jou? Word je luidruchtig of juist stiller? Laat je je in overleggen dan juist horen of ga je roddelen? Hoe kunnen anderen in je team last hebben van jouw stress?
Het is goed om het daar eens over te hebben met de andere teamleden, zodat je van elkaar weet hoe je reageert op druk en stress. En zodat jullie samen die uitdagingen kunnen aangaan en oplossen. Let goed op elkaar en versterk elkaar, juist als het even lastig is. - Train empathie
Leert het team iedere dag beter naar elkaar te luisteren? Begrijp je de nuances die andere teamleden inbrengen steeds beter? Zonder constante aandacht op goed luisteren, neem je jezelf vaak als de norm: jouw ideeën beheersen je denken en de oplossingen. Als het onbegrip voor anderen groeit en de empathie jegens elkaar daalt, staat dat echt goed samenwerken in de weg en zullen conflicten sneller ontstaan. Luisteren en elkaar echt willen horen is essentieel. - Wees kritisch op de hazenpaadjes van je team
Veel teams hebben hun manier van doen gevonden en geven dat steeds opnieuw aan nieuwkomers door, “zo doen wij de dingen hier”. Nieuwkomers met andere ervaringen en ideeën krijgen daarmee te weinig kans om verbeteringen voor te dragen waar ook echt naar wordt geluisterd. Het maakt dat nieuwe teamleden zich aanpassen of snel weer weggaan omdat het slikken of stikken is. Wie stikt er dan eigenlijk op termijn? - Werk je met je team optimaal aan het organisatieresultaat?
In sterke teams bestaat het gevaar dat het organisatiebelang ongemerkt ondergeschikt wordt gemaakt aan het teambelang. De drang om een goed functionerend team te zijn dat resultaten haalt waar je trots op kunt zijn, schaden soms het organisatiebelang. Het team hecht dan te weinig belang aan goede afstemming met andere teams en dus aan het samen werken aan een mooi organisatieresultaat. Dat gezamenlijke resultaat kan daar zwaar onder lijden. Je kunt het herkennen aan silovorming – een veelvoorkomend verschijnsel dat vaak pijnlijke en dure fouten tot gevolg heeft. - We zijn allemaal gelijk – of toch niet?
We zien ook veel teams waarin een onbesproken hiërarchie bestaat die bepaalt wie ergens wat van mag vinden en wiens stem telt bij het nemen van besluiten. Soms stoelt die hiërarchie op kennis en soms op dienstjaren bij de organisatie. Je kunt het herkennen als mensen die hoger in die ongeschreven hiërarchie staan andere teamleden makkelijk onderbreken in overleggen, ze minder serieus nemen en zelf de echte besluiten nemen. Dat staat een goed teamgevoel vaak in de weg.
Welke van deze vijf punten vragen aandacht in jouw team? En hoe ziet je team dat?
Vraag je teamleden eens om bovenstaande vijf punten in volgorde te zetten: op 1 het punt wat het meeste speelt en op punt 5 het punt wat het minst speelt. Verken waar jullie van mening verschillen en waarover je het eens bent. Bespreek onder welke omstandigheden de punten het meest voorkomen en maak duidelijke afspraken hoe jullie de samenwerkingspieren gaan trainen. Met elkaar. Check een keer in de twee maanden met een korte ‘pulse’ of het trainen resultaat heeft.