Als leider binnen jouw organisatie draag je de verantwoordelijkheid voor het behalen van doelstellingen en resultaten. In de laatste jaren zijn we steeds beter gaan begrijpen wat er nodig is om effectief leiderschap te tonen en hoe je als leider kunt werken aan je leiderschapsvaardigheden. In dit artikel geef ik je praktische inzichten over hoe je geleidelijk een (nog) betere leider kunt worden, door de juiste balans te vinden tussen verschillende activiteiten en door dagelijks aan je leiderschapsgewoonten te werken.

De Kern van Effectief Leiderschap

Inzichten uit verschillende onderzoeken, zoals die door ons eigen HPO Center en door verschillende (neurowetenschappelijke) onderzoekers, kunnen jou helpen je leiderschapsvaardigheden te verbeteren. Deze onderzoeken benadrukken dat effectief leiderschap bestaat uit een harmonieuze mix van twee essentiële aspecten: daring & caring.

De twee benen van goed leiderschap: daring en caring. Voor uitgebreide informatie zie ook dit artikel: https://www.esthermollema.nl/twee-benen-van-goed-leiderschap

Aan de ene kant is er de ‘daring’-kant van leiderschap, waarbij je verantwoordelijk bent voor het organiseren van werkzaamheden en het stimuleren van samenwerking om gezamenlijke doelen te bereiken. Hierbij moet je gefocust zijn en teamdoelstellingen bewaken. Het is hierbij heel belangrijk om je positie als leider te gebruiken om duidelijkheid en snelheid te creëren. Daarbij spelen besluitvorming, het bevorderen en ondersteunen van samenwerking, en het verschaffen van helderheid cruciale rollen.

Aan de andere kant is er de ‘caring’-kant van leiderschap, die is gericht op het ontwikkelen van het team en de individuele teamleden. Hierbij gaat het om inspiratie, coaching en ondersteuning bij persoonlijke groei. Een omgeving creëren waarin mensen zich kunnen ontwikkelen, het stimuleren van teamwork, leren en inspiratie zijn daarbij van groot belang. Om dit te bereiken is het essentieel om te luisteren naar verschillende perspectieven binnen het team, om zo tot betere beslissingen te komen.

Het Streven naar Balans

Een evenwichtige balans tussen deze twee aspecten van leiderschap is cruciaal. In 2013 toonde neurowetenschapper Matt Lieberman al aan dat een eenzijdige focus op een van beide aspecten zelden leidt tot goed leiderschap. Leiders die vooral de nadruk leggen op ‘daring’ hebben slechts een kans van 14% om uitstekende leiders te worden. Voor leiders die vooral focussen op ‘caring’ is deze kans zelfs nog lager, namelijk 12%. De optimale balans tussen ‘caring’ en ‘daring’ leiderschap vergroot de kans om een uitstekende leider te worden tot maar liefst 72%. Slechts 1% van de leiders wordt hoog gewaardeerd voor het bezitten van beide eigenschappen, wat de zeldzaamheid van deze balans benadrukt. Voor veel leiders is er dus werk aan de winkel.

De Realiteit van Leiderschap

De grote meerderheid van de leiders voldoet dus niet aan de verwachtingen van hun teamleden. Erger, een aanzienlijk deel van de werknemers ervaart hun leidinggevende als de voornaamste bron van stress op de werkvloer. Daarnaast geeft 70% van de werknemers aan dat de invloed van hun manager groter is op hun mentale gezondheid dan die van hun partner. Uit een onderzoek in 2022 van de Workforce Institute blijkt dat, ondanks dat negen op de tien leiders geloven dat ze een positieve invloed hebben op het werkplezier van hun teamleden, slechts vijf op de tien werknemers dit beamen. Dit onderstreept de discrepantie tussen perceptie en werkelijkheid. Helaas niet in het voordeel van de leider en dus ook niet van de werknemer.

Voorbeelden van gedrag van leiders die werkplezier negatief beïnvloeden:

• Onvoldoende aandacht geven, niet luisteren en tijdens vergaderingen de mobiele telefoon checken.
• Zonder excuus te laat komen.
• Gemaakte afspraken vergeten.
• Gebrek aan transparantie bij bepaalde zaken.
• Stilte bewaren op cruciale momenten waar jouw leiderschap vereist was.
• Geïrriteerde berichten verzenden.
• Het maken van denigrerende opmerkingen of grappen.
• Gesprekken abrupt beëindigen.

Stappen naar Verbeterd Leiderschap

Wil je jouw leiderschapsvaardigheden verbeteren? De volgende zes stappen zijn effectief:

1. Herkennen en erkennen: De eerste en de belangrijkste vraag is of je als leider bereid bent om jezelf verder te verbeteren. Hier gaat het denk ik vaak al voor 50% van alle leiders mis. Er is een groep die niet wil veranderen omdat het veel tijd en moeite kost. Met een half commitment meegaan met verbetervoorstellen van het team, maar vaak en snel terugschieten in oud gedrag. Besef je dat werken aan je leiderschap vooral werken is aan je gewoontes en dat vraagt tijd en commitment van jou. Dus stel jezelf als eerste de vraag of je daadwerkelijk een betere leider wilt worden.

2. Informatie verzamelen en accepteren: Organiseer feedforward over je leiderschapsvaardigheden. Dat kan je met een anonieme uitvraag doen maar ook in gesprekken als dat kan. Zorg dat je echt goed begrijpt wat er goed gaat en wat er beter kan. Bevraag ook met welk gedrag je medewerkers van je wegduwt. Je zult zien dat als je dit bevraagt, je team vaak van andere dingen last heeft dan jij denkt. Wuif de feedback niet weg, maak wat gezegd wordt niet kleiner en benoem het niet als een incident, maar noteer nauwkeurig je bevindingen.

3. Kwetsbaarheid tonen: Deel de ontvangen negatieve feedback en wees open over je zwakke punten en onzekerheden naar je team. Deel wat je al wist en deel ook de zaken die voor jou een verrassing waren. Door het te delen creëer je een openheid voor feedback en het gesprek. Het maakt ook dat anderen zich ook kwetsbaar durven opstellen en om feedback vragen.

4. Een verbeterplan opstellen met je team: Vraag jouw team om input over welke gedragsveranderingen van jou als leider hen het meest ten goede zouden komen.

    

5. Werken aan dagelijkse leiderschapsgewoonten: Verander je gedrag door de ontvangen input te vertalen naar nieuwe dagelijkse gewoonten. Neem niet teveel hooi op je vork maar doe het in kleine stappen die je kunt volhouden. Het duurt gemiddeld 66 dagen om een nieuwe gewoonte te ontwikkelen.

6. Regelmatig feedback vragen: Vraag je team regelmatig om feedback over je prestaties en verbeteringen. Hiermee creëer je een gezamenlijke verantwoordelijkheid voor groei en ontwikkeling.

Zes stappen die weliswaar simpel lijken, maar in de praktijk uitdagend kunnen zijn. Aanhouders winnen en worden beloond!

De Impact van Verbeterd Leiderschap

De investering in het verbeteren van jouw leiderschapsvaardigheden is zeer de moeite waard. Als leider heb je aanzienlijke invloed op het werkgeluk van je teamleden. Dat is niet alleen fijn: onderzoek heeft aangetoond dat zelfs een lichte toename in werkgeluk kan resulteren in een aanzienlijke verhoging van de productiviteit. Een gezamenlijk onderzoek van Harvard University en Oxford University toonde aan dat een stijging van 1 punt in werkgeluk op een schaal van 0 tot 10 resulteerde in een indrukwekkende 12% toename van de productiviteit.

Kortom, het nastreven van uitgebalanceerd leiderschap, het tonen van kwetsbaarheid, het betrekken van je team en de voortdurende verbetering van je dagelijkse gewoonten kunnen allemaal bijdragen aan je ontwikkeling tot een nog betere leider. Met impact.